Logowanie

  •  
    • Białystok
    • Częstochowa
    • Gdańsk
    • Gdynia
    • Gniezno
    • Gorzów Wielkopolski
    • Grudziądz
    • Hel
    • Kalisz
    • Katowice
    • Kraków
    • Kłodzko
    • Lublin
    • Poznań
    • Sopot
    • Suwałki
    • Szczecin
    • Toruń
    • Warszawa
    • Wrocław
    • Zielona Góra
    • Łódź
    • Zobacz inne miasta
temp:  
ciśnienie:  
wiatr:  

Dolny Śląsk - Zabytki z przeszłości

 Ślęża 

Ślęża jest masywem górskim, stanowiącym najbardziej wysunięty na północ, a także najwyższy fragment Przedgórza Sudeckiego. Na terenie masywu znajduje się między innymi rezerwat krajobrazowo – geologiczny Góra Ślęża, utworzony w latach pięćdziesiątych XX wieku, rezerwat archeologiczny Gród Będkowice, a także Ślężański Park Krajobrazowy. Jego cechami charakterystycznymi są przede wszystkim ciekawa budowa geologiczna oraz nietknięte lasy oraz zwierzęta i rośliny, będące pod ochroną lub po prostu rzadko spotykane (borsuki, sarny, lisy). Możemy tam znaleźć również ponad 100 źródeł wodnych o różnym nasyceniu pierwiastkami chemicznymi i minerałami.

Niewątpliwie ciekawą kwestię stanowią pierwsi mieszkańcy Ślęży. W epoce brązu, czyli około 1800 – 700 lat p.n.e. pojawiły się tam plemiona, które zaczęły zajmować okoliczne ziemie. Wtedy też nastąpił geograficzno – religijny  podział na kult słońca (Ślęża) oraz kult księżyca (Radunia).

Natomiast około czwartego wieku p.n.e. do Masywu Ślęży dotarli Celtowie. Ta niezwykle barwna i intrygująca grupa, wywodząca się z Południowych Niemczech, szybko skolonizowała teren między Bystrzycą a Nysą Kłodzką. To im rejony te zawdzięczają wiele użytecznych rozwiązań, takich jak koło garncarskie, dymarki czy żelazne sierpy. Wprowadzili także bite własnoręcznie monety. Celtowie zajmowali się rolnictwem, metalurgią, szklarstwem i garncarstwem, stawiając wszystkie te dziedziny na niezwykle wysokim, jak na owe czasy, poziomie.

Pozostałością po celtyckich osadnikach są nazwy niektórych obszarów, tak jak Góry Iłowe, których nazwa – jak przypuszczają historycy – pochodzi od celtyckiego słowa jil, oznaczającego złoto.

Będąc w rejonach Ślęży warto również zwrócić uwagę na rzeźby kultowe, które prawdopodobnie właśnie Celtowie wykonali z lokalnego granitu. Przedstawiają one przede wszystkim bogów celtyckich w ich zwierzęcych postaciach. Najbardziej charakterystycznymi są tzw. „Niedźwiedź”, „Panna z rybą” , „Mnich” oraz „Grzyb”.

Literatura:

l  G. Domański, “Ślęża w pradziejach i średniowieczu” Wrocław 2002

l  Moritz Sadebeck,  “Góra Ślęża i jej okolice : monografia”. Wrocław 2008

l  A.Mierzwiński, “Ślężańska układanka : strukturalno-semiotyczne poszukiwania kontekstu historycznego” Wrocław 2007

l  G. Domański, “Ślęża w pradziejach i średniowieczu” Wrocław 2002

l  W. Korta, “Tajemnice Góry Ślęży” Katowice 1998

l  „Zabytki sztuki w Polsce”, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2006

l  G. Domański, “Ślęża w pradziejach i średniowieczu” Wrocław 2002

l  Moritz Sadebeck,  “Góra Ślęża i jej okolice : monografia”. Wrocław 2008

 

Kościół WANG w Karpaczu

Turyści, odwiedzający Karpacz w Karkonoszach, mają niepowtarzalną okazję przyjrzenia się bliska przykładowi architektury... norweskiej. Możliwość tę daje im kościół Vang , znany też jako Świątynia Wang lub Kościół Górski Naszego Zbawiciela. Został on wybudowany w  XII wieku  na południu Norwegii, w miasteczku Vang. W chwili, gdy liczba wiernych przerosła możliwo

Głogów

Turyści podróżujący po południowo – zachodniej Polsce trafić mogą do miasta Głogów. Należy ono do największych miast województwa dolnośląskiego. Jako jedno z najstarszych miast polski, Głogów założony został około X wieku. Pierwotnie zasiedlany przez Dziadoszan, słowiańskie plemię, które wybrało brzeg Odry na miejsce stałego pobytu. Jednak najwcześniejsze zapiski dotyczące miasta historycy odnajdują już w tekstach pochodzących z IX wieku.

Nazwa miasta ewoluowała wraz z Głogowem. Proces ten odzwierciedla jego burzliwe losy polityczne i gospodarcze. Niemiecka wersja Glogau, czeska Hlohov, a także inne formy: Glogau, Glogou, Glogow, Glogovia nie są już używane, stanowią jednak  ciekawe świadectwo historyczne.

Najciekawszymi zabytkami Głogowa są niewątpliwie: Ratusz, Kolegiata, Zamek Książąt Głogowskich, gotycki Kościół Świętego Mikołaja i wiele innych, a także synagoga – lapidarium. Równie ciekawym zabytkiem są mury, okalające miasta.

Ratusz, pochodzący z końca XIII wieku, był wielokrotnie przebudowywany, zmieniał się zatem jego styl architektoniczny. Ostatecznie spalony w roku 1945, oraz odbudowany na mocy decyzji z 1984 roku., obecnie mieści siedzibę Urzędu Miasta.

Głogów skrywa także wiele zabytkowych kościołów. Jednym z najważniejszych jest Świątynia Świętego Mikołaja. Wybudowana na początku XIII wieku świątynia przez długi czas pełniła funkcję głównego obiektu kultu religijnego w Głogowie. Niestety, od czasu zniszczeń wojennych nie udało się jej odbudować.

Synagoga głogowska pochodzi z 1892 roku, jest zatem stosunkowo młodą budowlą., wyróżnia się jednak w krajobrazie miejskim, jest także ciekawym punktem na trasie każdego turysty.

Literetura:

l  J.Chutkowski “Głogów XX wieku” Głogów 2004

l  K.Matwijowski “Głogów. Zarys monografii miasta” Wrocław 1994

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  M. Czapliński, E. Kaszuba, G. Wąs, R. Żerelik „Historia Śląska” Wrocław 2002

l  P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wielka historia Polski, t.1, Kraków 1998

 

 

Będkowice

U podnóży Ślęży znaleźć można niewielką, ale dobrze znaną archeologom wieś. To Będkowice, miejscowość słynąca przede wszystkim ze znajdującej się tam osady oraz cmentarzyska, pochodzących z okresu między VIII a XI wiekiem.

W latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku utworzono w tym miejscu rezerwat archeologiczny, o łącznej powierzchni 50  ha. Jak pokazały badania, obszar wsi skrywał niezwykle dobrze zachowane  pozostałości osady Ślężan. Osada składała się z kilku elementów: główną jej częścią był gród oraz kurhanowe cmentarzysko, a także kamienny krąg. Obecnie przy wejściu do rezerwatu ustawione są rzeźby piastowskich wojów.

Pozostałości grodu odnalezione przez archeologów pozwoliły na zrekonstruowanie układu przestrzennego. Wioska otoczona była wałem ochronnym o długości 70 metrów. Głównym budulcem grodu była glina, drewno oraz kamienie. Chaty mieściły się na planie elipsy, po wewnętrznej stronie wzdłuż wału ochronnego.

Cmentarzysko to około siedemdziesięciu kurhanów ziemnych, jednak niektóre ozdobione są kamieniami, co pozwala wnioskować o szczególnej roli spoczywającego tam mieszkańca.Co ciekawe, dzięki przeprowadzonym badaniom archeolodzy zdołali odtworzyć obrządek pochówku u Ślężan. Zwłoki najpierw palono, zaś skremowane szczątki umieszczane były w kamiennym pojemniku, który następnie był zasypywany ziemią oraz obstawiany pokarmami dla zmarłego.

Krąg, ułożony z kamieni, ma wymiary około 20x7 metrów stanowił centralne miejsce kultu pogańskiego, którego istotnymi elementami były siły natury oraz bóg słońca. Do dziś można obejrzeć pozostałości tego miejsca.

Nazwa Będkowice, jak to zazwyczaj bywa w przypadku małych słowiańskich wiosek, pochodzi prawdopodobnie od jej miszkańców, potomków niejakiego Będka. Jednak nie wspominają o nim żadne źródła, natomiast pierwszym odnalezionym w zapiskach właścicielem ziemi był Peter von Gellhorn. To właśnie rodzina Gellhornów w szesnastym wieku wybudowała w centralnej części wioski prostokątny dwór otoczony fosą, mający pełnić przede wszystkim funkcje obronne. Świadczą o tym między innymi strzelnice oraz solidne mury.

Budynek przechodził kolejno w ręce Zedlitzów, von Mutiusów oraz kilku innych rodzin, by po wojnie popaść w ruinę; obecnie remontowany, ma szansę odzyskać dawną świetność.

Literatura:

l  G. Domański, “Ślęża w pradziejach i średniowieczu” Wrocław 2002

l  Moritz Sadebeck,  “Góra Ślęża i jej okolice : monografia”. Wrocław 2008

l  A.Mierzwiński, “Ślężańska układanka : strukturalno-semiotyczne poszukiwania kontekstu historycznego” Wrocław 2007

l  G. Domański, “Ślęża w pradziejach i średniowieczu” Wrocław 2002

l  W. Korta, “Tajemnice Góry Ślęży” Katowice 1998

 

Gromnik

Tereny Dolnego Śląską roją się wręcz od pozostałości pradawnych grodzisk. Jednym z ciekawszych znalezisk archeologicznych na tych terenach jest odkryta na górze Gromnik kamienna rotunda z czasów przedpiastowskich.

Góra Gromnik, leżąca około 45 kilometrów od Wrocławia jest najwyższym wzniesieniem Gór Strzelińskich. Sięga aż 393 metry nad poziomem morza.

Przypuszcza się, że odnaleziona rotunda była związana z kultem chrześcijańskim. Jej odnalezienie związane jest z prowadzonymi badaniami, których głównym celem było zbadanie ruin zamku Czirnów z 1439 roku. Podczas eksploracji gruzów wieży okazało się, że w jej centrum znajduje się kamienny krąg z dwiema wnękami. Badania wykazały, że powstanie budowli mogło mieć miejsce około V wieku, zaś fakt posiadania właśnie dwóch absyd wyróżnia tę budowlę na tle innych tego typu kaplic.

Jak się okazało, rotunda znajdowała się wewnątrz grodu, zbudowanego przez Ślężan około X wieku. Przed Ślężanami Gromnik był prawdopodobnie zamieszkany przez ludy kultury łużyckiej.  Znalezione ślady ceramiki datowane są zaś na od X do XV wieku. Gród, o powierzchni około 2,5 hektara, był doskonale ufortyfikowany; wały obronne zbudowane były głównie z konstrukcji ziemno – drewnianej. Odnaleziona rotunda ma zaledwie 6,1 metrów średnicy, zaś jej głównym budulcem był granit. Jest to najstarsza tego typu konstrukcja w Polsce – podobna do niej wieża znajduje się również na krakowskim Wawelu, jednak jej powstanie datowane jest na około IX-XI wieku.

Obecnie na górę Gromnik turyści mogą się dostać sześcioma szlakami z okolicznych miejscowości.

Literatura:

l  P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wielka historia Polski, t.1, Kraków 1998

l  K. Popiołek, Historia Śląska : od pradziejów do 1945 roku

l  M. Czapliński, E. Kaszuba, G. Wąs, R. Żerelik: Historia Śląska, Wrocław 2002

Trzebnica 

Trzebnica i Wzgórza Trzebnickie położone są na Śląsku. Dzięki niezwykle zróżnicowanemu krajobrazowi i pięknu lokalnej przyrody tereny te są chętnie odwiedzane przez turystów. Ciekawą rzeźbę terenu Wzgórza Trzebnickie zawdzięczają swojemu polodowcowemu pochodzeniu: zbudowane są między innymi z elementów morenowych. Okolice Trzebnicy w średniowieczu zamieszkane były przez lokalnych producentów wina: w krajobrazie dominowały sady oraz pola winorośli.  Najwyższymi szczytami Wzgórz Trzebnickich, zwanych przez mieszkańców Kocimi Górami (od niemieckiej nazwy Katzengebirge), to Ciemna Góra oraz Farna Góra. Wzgórza zostały wykorzystane do stworzenia parków i kompleksów krajobrazowo – wypoczynkowych.

Jednak największą atrakcja Trzebnicy o okolic są odkrycia, dokonane przez archeologów. Na stokach Winnej Góry, jednego ze wzniesień pasma Wzgórz Trzebnickich, odnaleziono bowiem ślady ludzkiego osadnictwa sprzed 500 tysięcy lat! Dokładne badania potwierdziły, iż są to najstarsze tego typu pozostałości, które dotyczą Homo Erectus.

Oficjalnie w przekazach pisemnych Trzebnica pojawiła się dopiero w 1138 roku, przy okazji fundacji przez Henryka Brodatego klasztoru sióstr cysterek. Kolejne zapiski związane są z uzyskaniem przez Trzebnicę praw miejskich w 1250 roku. Dalsze losy miasta były dość burzliwe, jednak Trzebnicy udało się  utrzymać stabilny rozwój gospodarczy. Rozkwit ten został przerwany dopiero zniszczeniami wojennymi w 1945 roku.

Obecnie miasto stanowi cel turystów, poszukujących relaksu wśród ciekawych form geologicznych oraz pięknej przyrody.

Literatura:

l  J.M.Burdukiewicz „Osadnictwo dolnopaleolityczne w Trzebnicy” Warszawa 1993

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  R. Barnycz – Gupieniec, „Studia nad drewnianym budownictwem w średniowiecznej Polsce na tle porównawczym”, Łowicz 2000

l  J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  L.Wiatrowski „Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków” Wrocław 1995

 

Wleń 

Wleń zaliczany jest w poczet najstarszych miast Dolnego Śląska. Dzięki temu, że położony jest u podnóża Sudetów, a także niedaleko Jeleniej Góry i Lwówka Śląskiego, stanowi ciekawą propozycję dla polskich turystów. Położenie w Parku Krajobrazowym Doliny Bobru stanowi dodatkowy argument, by odwiedzić to miasto podczas podróży krajoznawczej.

Wleń prawa miejskie otrzymał w roku 1214 z rąk księcia Henryka Brodatego. Kolejne lata trzynastego wieku przyniosły miestu szybki i intensywny rozwój, jednak złoty okres bardzo szybko został przerwany przez nieudolne zarządzanie gospodarką. Przede wszystkim olbrzymia konkurencja, wynikająca z bliskiej lokalizacji większych ośrodków miejskich, takich jak Jelenia Góra czy Lwówek ograniczyły wpływy handlowe Wlenia.

Obecnie, dzięki staraniom władz trwającym od XIX wieku, miasto ponownie przeżywa rozkwit. Dzięki bogactwu przyrody oraz dogodnego umiejscowienia geograficznego stało się ono centrum turystyczno – wypoczynkowym, przyciągającym co roku rzesze turystów.

Wizytując Wleń, warto zwrócić uwagę na  doskonale zachowane zabytki archotektury. Warty obejrzenia jest przede wszystkim budynek ratusza, pochodzący z pierwszej połowy XIV wieku. Został on jednak zniszczony czterysta lat później, więc obecna forma budynku to efekt odbudowy, która miała miejsce w XIW wieku.

Kolejną perełką architektury jest kościół Świętego Mikołaja z XIII wieku. Jego średniowieczny charakter został nieco zmieniony przez dziewiętnastowieczne modernizacje, które przyniosły architekturze budynku rys neogotycki. Jednak do dziś wewnątrz świątyni można podziwiać oryginalną renesansową chrzcielnicę.

Drugim wartym odwiedzenia obiektem sakralnym we Wleniu jest dość niepozorny kościół Świętej Jadwigi, również wybudowany na początku XIII wieku. Architektura budynku jest skromna, bez nadmiernych ozdób, posiada on jedną wieżyczkę i jedną nawę, jednak cenatrz obok kościoła kryje niezwykle ciekawy element: średniowieczną kapliczkę pokutną.

Turystów może również zainteresować pomnik gołębiarki, będący jednocześnie fontanną. Obiekt znajduje się przed Ratuszem, powstał na początku XX wieku w celu upamiętnienia osiemnastowiecznych targów gołębiami, z których Wleń słynął wówczas na całym Śląsku.

Nie można również przegapić wleńskiego gródka, czyli zespołu architektonicznego z czasów średniowiecza. Na kompleks składa się kasztelański gród warowny, park, wspomniany już kościół Świętej Jadwigi oraz ustanowiony stosunkowo  niedawno rezerwat "Góra Zamkowa".

Literatura:

  • ·H. Łowmiański „Początki Polski. Z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.e.” Warszawa 1963
  • ·M. Czapliński, E. Kaszuba, G. Wąs, R. Żerelik „Historia Śląska” Wrocław 2002
  • ·M. Czapliński, E. Kaszuba, G. Wąs, R. Żerelik: Historia Śląska, Wrocław 2002
  • ·W. Kapałczyński, P. Napierała „Zamki, pałace, dwory Kotliny Jeleniogórskiej” Wrocław 2005
  • ·„Zabytki sztuki w Polsce”, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2006
  • ·G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999
  • ·A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006
  • ·K.Jaworski, „Grody w Sudetach”, Wrocław 2005
  • ·L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996
  • ·M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988

 

 

Grodzisko w Gilowie 

Na wzgórzach Niemczańsko – Strzelińskich, na Przedgórzu Sudeckim, w Dolinie Piekielnego Potoku znajduje się jeden z najstarszych obiektów archeologicznych Dolnego Śląska: Grodzisko w Gilowie. Pochodzi ono z IX stulecia. Jego pierwotna wielkość szacowana jest na ponad cztery hektary Przypuszcza się, że zostało założone nie przez Ślężan, jak większość tego typu obiektów na Śląsku, a przez Wielkich Morawian, co czynie je wyjątkowym i unikalnym; na tych terenach jest bowiem jedynym obiektem o takim pochodzeniu.

Grodzisko prawdopodobnie powstało w wyniku  zbrojnej wyprawy ludów zamieszkujących Wielkie Morawy oraz Czechy Wschodnie. Świadczyć o tym może między innymi nieco gorzej rozwinięta technologia oraz znajomość teren w porównaniu do innych grodzisk. Między innymi Morawianie używali bowiem żaren z gorszej jakości budulca, kruszącego się i ścierającego w procesie wytwarzania mąki. Zakorzenieni mieszkańcy wiedzieliby przecież, że nieopodal znajdują się złoża granitu, stanowiącego zdecydowanie trwalszy materiał. Jednak obce pochodzenie oraz napięte relacje z pozostałymi ludami zasiedlającymi Dolny Śląsk znacznie ograniczały możliwości techniczne Wielkomorawian. O zewnętrznym pochodzeniu ludności zamieszkujące Gilów świadczy także rozplanowanie przestrzenne grodu i jego wielkość, a także elementy uzbrojenia.

Na terenie grodziska w Gilowie znaleziono wiele niezwykle ciekawych elementów, takich jak ostrogi, ceramika, tygle, żelazne radlice, sierpy, i inne cenne pozostałości. Wśród nich również ozdoby o charakterze artystycznym. O unikalności gilowskiego obiektu świadczy mogą również cysterny na wodę wykute w skałach, które według archeologów wielkomorawianie tworzyli na wypadek suszy lub pożarów.

Literatura:

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  K.Jaworski, „Grody w Sudetach”, Wrocław 2005

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

l  M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988

Kochanów

Poszukiwacze średniowiecznych zabytków z pewnością zachwycą się urokliwym Kochanowem. To niezwykle interesujące miasto położone w województwie dolnośląskim, którego początki datowane są na pierwsze dziesięciolecia XIII wieku, może poszczycić się wieloma pozostałościami z tego okresu historycznego.

Losy miasta wiążą się z zakonem Benedyktynów: w 1242 roku ziemie te zostały przekazane zakonnikom przez księżną Annę, wdowę po Henryku Pobożnym. Nieco później do miasta przybyli Cystersi. Pozostawili oni po sobie budynki klasztorne, takie jak kościół pod wezwaniem Łaski Najświętszej Maryi Panny. Wyróżnia się on dwiema wieżami, zaś wejście zdobi sześć rzeź obrazujących świętych. Inne ciekawe obiekty to obrazy przedstawiające sceny Zwiastowania i Narodzenia, a także rzeźba Trójcy Świętej. Warto także zwrócić uwagę na malowidła, pokrywające wnętrze świątyni. Obok kościoła znajdziemy cmentarz z wieloma zabytkowymi, unikatowymi rzeźbami, przedstawiającymi poszczególne stacje drogi krzyżowej.

Jednak najciekawszym obiektem w Kochanowie jest tak zwany Stół Sędziowski. Jest to kamienny (wykonany z piaskowca) obiekt o wymiarach 200 cm długości, 76 cm szerokości i 110 wysokości, posiadający także siedzenia, pochodzący z czasów średniowiecznych. Służył on niegdyś spotkaniom społeczności lokalnej: to przy nim odbywały się rozprawy, rozstrzygano spory, wydawano wyroki i decyzje.

Kochanów słynie również z obecności jaskiń, co czyni miasto ważnym punktem na mapach aktywnych turystów. Położone są one w danych kamieniołomach. Najsłynniejsze z nich to Jaskinia z Filarami, Jaskinia z Rondami, Jaskinia Zawaliskowa, oraz inne.

Literatura:

- P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wielka historia Polski, t.1, Kraków 1998
- K. Popiołek, Historia Śląska : od pradziejów do 1945 roku
- M. Czapliński, E. Kaszuba, G. Wąs, R. Żerelik: Historia Śląska, Wrocław 2002
- G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999
- Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia
- R. Barnycz – Gupieniec, „Studia nad drewnianym budownictwem w średniowiecznej Polsce na tle porównawczym”, Łowicz 2000
- J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996
- A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006
Legnica

Sosnowe lasy i polodowcowe jeziora to wizytówka Legnicy. To ponad 100 tysięczne miasto, położone w Kotlinie Legnickiej (Nizina Śląska) słynie jednak nie tylko z malowniczych pejzaży. Legnica to przede wszystkim bogata historia, odciśnięta w architekturze i topografii miasta.

Historia Legnicy, podobnie jak większości polskich miast i wsi, zaczyna się już w pierwszych wiekach naszej ery. Badania wykazały obecność pozostałości osady, związanej z kulturą unietycką. Bliskość Ślęży pozwala także wnioskować o pewnych wpływach celtyckich. Natomiast około VIII wieku powstał na tych terenach okazały gród obronnych, zamieszkały przez Słowian, a dokładniej: plemię Trzebowian. Jednak nazwa 'Legnica' oficjalnie została użyta dopiero w XII wieku, w pismach Bolesława Kędzierzawego.

Turyści, odwiedzający miasto, z pewnością dostrzegą potężny zamek wraz a centrum miasta. Zostało ono zbudowane w XIII wieku, jednak wcześniej na jego miejscu stał gród drewniano – ziemny. Przekształcanie Legnicy trwało sporo czasu, zaś jego inicjatorem był Henryk I Brodaty.

Zamek, wielokrotnie przebudowywany, zatracił już swój pierwotnych charakter – mimo to, nadal urzeka gości swoim wyglądem.

Miasto, urzekające swoim wyglądem i dostępnym do kart reklamowych, słynie również z innych ciekawych pozostałości i atrakcji.  Warto także zwrócić uwagę na oba ratusze, Stary i Nowy. Stary, wybudowany w latach trzydziestych osiemnastego wieku, stanowi ozdobę rynku. Obok niego można zobaczyć osiem barwnych kamieniczek. Zwane są one „śledziowymi” lub „śledziówkami”, ponieważ w okolicy, w okresie budowy ustawiane były obok nich kramy rybne.

Wieża (tzw.Głogowska), stojąca przy zamku, posiada także widok na cały rynek. Obecność zegara słonecznego sprawia, że cieszy się ona dużym zainteresowaniem wśród gości. Z ciekawszych atrakcji warto także zobaczyć Akademię Rycerską, mauzoleum piastów.

Literatura:

- S.Dąbrowski „Legnica. Zarys monografii miasta” Wrocław 1998
- L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996
- G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999
- Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia
- R. Barnycz – Gupieniec, „Studia nad drewnianym budownictwem w średniowiecznej Polsce na tle porównawczym”, Łowicz 2000
- J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996
- A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

 

Lubin Gród

 Tereny Pomorza obfitują w pozostałości po dawnych kulturach. Jednym z najciekawszych znalezisk, pozwalającym na rekonstrukcję stylu życia wczesnośredniowiecznych ludów, jest Lubin. Ta niewielka wieś w województwie zachodniopomorskim, niedaleko Szczecina, położona na Wyspie Wolin nad Zalewem Szczecińskim przez wiele lat kryła pozostałości po wczesnośredniowiecznym grodzisku pochodzącym z X wieku. Osada położona była na wzgórzu, pełniła najprawdopodobniej funkcję obronną, zaś dzięki lokalizacji umożliwiała kontrolę szlaku kupieckiego w kierunku morza. Jednak dokładne badania wykazały istnienie śladów jeszcze starszego grodu, pochodzącej z VIII wieku przed naszą erą osady ludów kultury łużyckiej, a także ślady osadnictwa starszego jeszcze niż w Biskupinie ludu, czczącego bożka słońca.  

Najwięcej cennych znalezisk jest związanych  z grodziskiem wczesnośredniowiecznym. Najważniejszym z nich są kamienne fundamenty kościoła chrześcijańskiego, będącego najprawdopodobniej najstarszym tego typu obiektem kultu religijnego na Pomorzu. Przypuszcza się, że to właśnie o tej świątyni pisał Herbord w żywotach św. Ottona; według zamieszczonych przez niego informacji, kościół został wzniesiony z inicjatywy biskupa bamberskiego. Kościół otrzymał nazwę świątyni pod wezwaniem św. Mikołaja, patrona rybaków i żeglarzy, został zaś zbudowany przy okazji misji chrystianizacyjnej świętego Ottona w 1124 roku.

Na terenie osady dokonano również wielu ciekawych znalezisk przedmiotów codziennych i zdobniczych, a także ponad sto monet arabskich (dirham).

Obecnie wzniesienie, na którym znajdują się pozostałości grodu, nadal podlega okresowym badaniom archeologicznym. Specjaliści każdego lata wznawiają swoje działania. Wzgórze jest także doskonałym punktem widokowym.

Literatura:

- G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999
- Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia
- R. Barnycz – Gupieniec, „Studia nad drewnianym budownictwem w średniowiecznej Polsce na tle porównawczym”, Łowicz 2000
- J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996
- A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006
 

Wietszyce, Gród Dziadoszan 

Wietszyce, miejscowość na Dolnym Śląsku, zyskała popularność głównie za sprawą dokonanych na jej terenie niezwykłych odkryć archeologicznych. Badania wykazały, że tereny te zamieszkały były niegdyś przez słowiańskie plemię Dziadoszan, znanych również pod nazwami „Dziadoszyce” lub „Dziadosicze”.

Z dawnych czasów zachowały się pisemne wzmianki o Dziadoszanach. Po raz pierwszy wspomina o nich tzw. Geograf Bawarski w połowie IX wieku. W pismach tych pojawiały się nazwy „Dadosezani” na zmianę z ”Dadosesani”. Według autora plemię to posiadało ponad 20 grodów. Kolejne informacje znajdujemy w kronikach Thietmara w roku 1000. Opisane w nich zostało spotkanie Bolesława Chrobrego z Ottonem III, zaś miejscem spotkania była osada ludu Diadesisi. Piętnaście lat później Thietmar ponownie wspomina o Diadesisi w kontekście bitwy między wojskami polskimi i niemieckimi. Natomiast w roku 1086 wydano oficjalne pismo wyznaczające granice biskupstwa, tzw. dokument praski;  w nim również pojawiła się nazwa Dedosize.

Pochodzenie nazwy wynika prawdopodobnie z dialektu polsko – litewskiego, w którym przedrostek „died”, „ded” oraz „diad”  tłumaczony jest jako „dziad” i używany w odniesieniu do zmarłego. Pozwala to również snuć przypuszczenia o związku słowiańskiego obrzędu „dziadów” z kultem bożka śmierci, Flinsa.

Rekonstrukcja trybu życia Dziadoszan na podstawie odnalezionych pozostałości pokazała,że zajmowali się oni głównie hodowlą, myśliwstwem i rolnictwem; posiadali pod swoją kontrolą ponad 20 grodów. W X wieku plemię zostało jednak podbite przez Polan. Obecnie pozostałości 19  osad stanowią obiekt zainteresowania archeologów, zaś łańcuch turystyczny Doliny Odry jest chętnie odwiedzany przez turystów z całego kraju. 

Literatura:

l  L.Tyszkiewicz, „Słowianie i Awarowie. Organizacja plemienna Słowian” Wrocław 2009

l  J.Lodowski „Dolny Śląsk na początku średniowiecza” Wrocław 1980

l  S.Zajączkowski „Początki państwa Polskiego” Poznań 1962

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  H. Łowmiański „Początki Polski. Z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.e.”  Warszawa 1963

 

Innowacyjna Gospodarka
Dotacje na Innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość.
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka
Unia Europejska PARP