Logowanie

  •  
    • Białystok
    • Częstochowa
    • Gdańsk
    • Gdynia
    • Gniezno
    • Gorzów Wielkopolski
    • Grudziądz
    • Hel
    • Kalisz
    • Katowice
    • Kraków
    • Kłodzko
    • Lublin
    • Poznań
    • Sopot
    • Suwałki
    • Szczecin
    • Toruń
    • Warszawa
    • Wrocław
    • Zielona Góra
    • Łódź
    • Zobacz inne miasta
temp:  
ciśnienie:  
wiatr:  

Przewodnik historyczny po Kujawach

Grobowce w Sarnowie

Na Kujawach odnaleźć można bardzo wiele pozostałości po dawnych kulturach, przede wszystkim tak zwanej kulturze pucharów lejkowatych oraz kulturze amfor kulistych. Największe ze skupisk tego typu odkryć znajduje się w Sarnowie. Odnaleziono tam także skupiska grobów z okresu neolitu.

Wśród Sarnowskich znalezisk można wyróżnić między innymi nietypowy grobowiec starszej kobiety. Szkielet odnaleziony został w trumnie wydrążonej w pniu drzewa, zaś w kurhanie nie odnaleziono innych ludzkich szczątków. To jedyny taki przypadek samotnego pochówku. Archeolodzy przypuszczają, iż powodem odejścia od rytualnego pochowku mnogiego była wysoka pozycja kobiety w społeczności, być może nawet roli sakralnej. 

Sarnowskie megality, czyli miejsca pochówku członków społeczności lokalnej, zwane są także "Polskimi piramidami", a to za sprawą ich nietypowego, charakterystycznego kształtu. Są one uformowane na planie trapezu, o podstawie ok 10 metrów, długości wahającej się od 40 do 150 metrów oraz wysokości w przybliżeniu 3 metrów. Otoczone były dużymi głazami, dzięki czemu ich wygląda nabierał podobnego charakteru jak kręgi Stonehenge (również megalityczne). 

Ciało osoby, dla której budowany był kurhan, chowane było na samym środku konstrukcji, zaś później grzebano pozostałe ciała. Razem z nimi chowano także różne przedmioty codziennego użytku oraz ozdobne. W Sarnowie badania archeologiczne wykazały obecność przedmiotów z kości, krzemieni, gliniane naczynia (przede wszystkim puchary lejkowe), fragmenty ceramiki i inne. Na miejscu pochówku badacze odkryli także obecność szczątków kości ludzkich i zwierzęcych, będących prawdopodobnie pozostałościami po rytualnych ucztach kanibalistycznych, odprawianych na cześć zmarłej osoby oraz służących celom sakralnym. 

Obecnie sarnowskie "polskie piramidy" zostały zrekonstruowane, jednak ich stan pozostawia wiele do życzenia. Niedalekie Wietrzychowice mogą zaś służyć za przykład doskonale utrzymanego, atrakcyjnego miejsca turystycznego o wysokich walorach historycznych. 

Literatura:

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  H. Łowmiański „Początki Polski. Z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.e.”  Warszawa 1963

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

l  M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988

l  K. Dorcz "Polskie piramidy: Wietrzychowice, Gaj, Sarnowo" Łódź 1993

l  B.Lewandowska, K.Dorcz, A.Myrta "Piramidy kujawskie" 2005

 

Brodnica 

Brodnica to niewielkie miasto nad rzeką Drwęcą, w województwie Kujawsko – Pomorskim. Obecnie ma ono ponad 700 lat: pierwsze informacje o grodzie, noszącym wówczas nazwę Straisberg, znajdują się w kronikach sięgających 1263 roku. Inne źródła wspominają o dacie nadania Brodnicy praw miejskich. Nastąpiło to w 1298 roku, zaś informacja o Brodnicy wraz z określeniem „civitas”, co tłumaczy się jako miasto lokowane na prawie niemieckim, pojawiła się w 1317 roku.

Nazwa miasta pochodzi od brodu, czyli przeprawy przez położoną nieopodal rzekę Drwęcę.

Losy Brodnicy wiążą się z historią Zakonu Krzyżackiego. Wykupione zostało w 1371 roku z rąk księcia kujawskiego. Nieco wcześniej, bo w 1305 roku rozpoczęto budowę słynnego zamku krzyżackiego. Prace nad nim trwały ponad 40 lat. Miał solidne, wzmacniane, podwójne mury obronne oraz okazałe bramy miejskie (Brama Mazurska i Brama Chełmińska lub Kamienna). Ruiny zamku możemy podziwiać do dziś: obecnie zachowana jest jednak niestety jedynie wieża i fragmenty murów.

Źródła historyczne podają też datę budowy kościoła Świętej Katarzyny: według historyków jego budowa trwała od 1285 do 1310 roku. Charakteryzuje go gotycki styl architektoniczny. Wnętrze świątyni zdobią drewniane figury dwunastu apostołów. Do dziś zachowały się także oryginalne rzeźby gotyckie, jak na przykład głowa świętego Jana Chrzciciela.

Na przedzamczu stoi pałac Anny Wazówny. Jej postać bardzo pozytywnie wpisała się w historię miasta. Jako protestantka nie mogła przebywać na dworze swego katolickiego brata, Zygmunta III Wazy, dlatego też w 1605 roku zamieszkała Brodnicy. Dzięki jej wyjątkowe tolerancji religijnej i otwartości intelektualnej miasto szybko stało  się ośrodkiem dyskusyjnym dla uczonych i pisarzy.  Aż do śmierci Anny Wazówny miasto przeżywało rozkwit intelektualny i kulturalny, jednak wojny i konflikty na tle religijnym, które nastały w kolejnym wieku praktycznie zniszczyły ten dorobek.

Obecnie Brodnica nazywana jest prze turystów Bramą Mazur, posiada znak Zielonych Płuc Polski. Jej patronem jest Święty Antoni, zaś barwami oficjalnymi, które znalazły się  na herbie: biały i czerwony, z błękitną wstęgą symbolizującą Drwęcę. 

Literatura:

l  J.Dygała „Brodnica. Siedem wieków miasta” Brodnica 1998

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  H. Łowmiański „Początki Polski. Z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.e.”  Warszawa 1963 

Strzelno

Strzelno jest niewielkim miastem położonym w województwie kujawsko – pomorskim. Obecna liczba mieszkańców to około 10 tysięcy. Jednak nie liczebność populacji decyduje o atrakcyjności Strzelna. Jego głównym atutem jest przede wszystkim bogata historia oraz ciekawa architektura, którą podziwiać i badać można dzięki przetrwałym przez wieki zabytkom.

Prawa miejskie zostały nadane Strzelnu w latach trzydziestych trzynastego wieku. Z historią założenie miasta wiąże się zaś postać wojewody króla Bolesława Krzywoustego, Piotra Włostowica. Pierwszymi istotnymi budowlani w Strzelnie były siedziba zakonu sióstr norbertanek oraz kościół klasztorny pod wezwaniem Świętej Trójcy. Obecnie świątynia posiada dwie nazwy: dawną, Świętej Trójcy, oraz nową: Najświętszej Maryi Panny. Kościół wybudowano na przełomie XII i XIII wieku. Wielokrotne późniejsze renowacje i odbudowy nadały architekturze świątyni rys barokowy. Ciekawym elementem budowli są dwie kaplice, przylegające do prezbiterium. Noszą one nazwę kaplicy północnej i południowej (świętej Barbary). W czasie późniejszym dobudowano także barokową kaplicę świętego Restytuta. Sklepienia mają zaś charakter typowo gotycki. Zdecydowanie najcenniejszym elementem świątyni jest siedem romańskich kolumn.

Będąc w Strzelnie należy także koniecznie zobaczyć Rotundę Świętego Prokopa. Zbudowana została na planie koła około 1130 roku, użyto w tym celu głównie elementów granitowych i cegieł.

Rozbiory sprawiły, że miasto znalazło się pod zaborem pruskim, co miało niewątpliwy wpływ na jego kulturę i dalsze kształtowanie i rozwój.

Ciekawym elementem na mapie turystycznej regionu jest także gazownia z początków XX wieku. To doskonałe miejsce zarówno dla przybyszy zwiedzających miasto, jak i fotografów poszukujących inspiracji dla ciekawych kadrów.

Literatura:

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  H. Łowmiański „Początki Polski. Z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.e.”  Warszawa 1963

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

Grobowiec w Gaju

Podobnie jak w pozostałych częściach Kujaw, również w Gaju można odnaleźć niezwykle wiele pozostałości po dawanych kulturach z okresu neolitu, głównie społeczności kultury pucharów lejkowatych. Miejsca te obfitują w skupiska megalitów, czyli budowli wykorzystywanych do rytualnego pochówku. Nazwa "megalit" pochodzi od greckich słów megas i lithos, znaczących w tej konfiguracji "wielki kamień". Nic dziwnego: tego typu kurhany otoczone były kręgiem wielkich głazów, sprawiających potężne wrażenie.

Gaj, położony w okolicach Izbicy Kujawskiej, słynie z obecności rezerwatu archeologicznego, na obszarze którego znajduje się cmentarzysko szkieletowe. Powstało ono prawdopodobnie dzięki pracy plemienia zamieszkałego na tych terenach, którego członkowie zajmowali się głównie hodowlą oraz rolnictwem.

Megality w Gaju, podobnie jak tego typu obiekty w Sarnowie czy Wietrzychowicach, nazywane są "polskimi piramidami" za sprawą nietypowego kształtu, upodobniającego je do budowli egipskich. Polskie kurchany mają kształt trapeza o bokach o wymiarach około 100 metrów i wysokości ponad 3 metry, zaś ich objętość wynosi ponad 1000 metrów sześciennych. W ich wnętrzu znajdują się komory, w których chowani byli zmarli członkowie społeczności kultury pucharów lejkowatych.

We wnętrzach komór, razem ze szczątkami ciał, badacze odnaleźli także fragmenty przedmiotów codziennego użytku, narzędzi oraz ozdób ceramicznych, a także krzemienie itp.

Ciała chowanych zmarłych były obiektem działań rytualnych związanych z bardzo silnym przywiązaniem owych plemion do kultu zmarłych. Wiara w życie pozagrobowe sprawiła, że grobowce wypełniane były istotnymi dla zmarłych przedmiotami, zaś sama konstrukcja kurhanów była niezwykle monumentalna. Odnalezione na miejscu szczątki poobgryzanych kości zwierzęcych i ludzkich świadczy również o działaniach typu kanibalistycznego, służących prawdopodobnie do podkreślenia i podtrzymania potęgi danego rodu.

Literatura:

- G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999
- Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia
- H. Łowmiański „Początki Polski. Z dziejów Słowian w I tysiącleciu n.e.”  Warszawa 1963
- A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006
- L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996
- M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988
- K. Dorcz "Polskie piramidy: Wietrzychowice, Gaj, Sarnowo" Łódź 1993
- B.Lewandowska, K.Dorcz, A.Myrta "Piramidy kujawskie" 2005

Kałdus 

W województwie kujawsko – pomorskim, w Dolinie Wisły, leży niewielka wieś Kałdus. Jest ona doskonale znana zarówno archeologom, turystom jak i botanikom: to właśnie tutaj odnaleziony został wczesnośredniowieczny gród pochodzący ze wczesnego średniowiecza.

Grodzisko o powierzchni ponad 15 hektarów jest obecnie uważana za największy w tej części kraju zespół osadniczy o dużym znaczeniu polityczno – gospodarczym. Nieopodal Chełmna archeolodzy odkryli także pozostałości po starszym grodzie łużyckim, zlokalizowanym w pobliży Góry Świętego Wawrzyńca. 

Kałduski kompleks osadniczy składa się z dwóch części: osady oraz nekropolii. Na terenie grodziska odnaleziono pozostałości domostw oraz budynków gospodarczych, palenisk oraz pieców. Niezwykłym odkryciem były także szczątki nieukończonej, wczesnoromańskiej bazyliki z XI wieku,  będącej najstarszym obiektem kultu chrześcijańskiego na Pomorzu.

Odnaleziony cmentarz jest jednym z największych w Polsce: odsłonięte zostało ponad 1000 pojedynczych miejsc pochówku. Większość z nich to tak zwane groby szkieletowe, dość typowe dla tego okresu i lokalizacji. Jednak uwagę historyków przyciągnęły nieliczne groby komorowe, typowe dla obszarów skandynawskich. To właśnie one kryły najwięcej niezwykle cennych skarbów, przede wszystkim srebrnych monet z I wieku i elementów zdobniczych. Na ich podstawie archeolodzy wyciągnęli wnioski o bogactwie o kontaktach handlowych zamieszkującego tam ludu.

Aktywnych turystów z pewnością przyciągnie z pewnością wiadomość, że przez Kałdus przebiegają trzy niezwykle atrakcyjne szlaki: szlak żółty („Rezerwatów Chełmińskich”), szlak zielony („Starego Chełmna”) oraz czarny szlak rowerowy w Dolinie Wisły.

Góra Świętego Wawrzyńca jest natomiast rezerwatem roślinności kserotermicznej (ciepłolubnej), co czyni ją obiektem zainteresowania botaników. 

Literatura:

l  J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

l  M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988

l  P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich”, Wielka historia Polski, t.2, Kraków 1998 

Mietlica 

Mietlica jest niewielką wsią położoną w województwie kujawsko – pomorskim, nad jeziorem Gopło. Jednak podobnie jak wiele innych miejscowości w tej lokalizacji, jest to region niezwykle bogaty i urodzajny: przede wszystkim ze względu na wyjątkowo żyzne czarne ziemie, a także złoża soli kamiennej. Również dogodne położenie nad jeziorem Gopło oraz na istotnych szlakach kupieckich (Przede wszystkim tzw. szlak bursztynowy) sprawiło, że rejony obecnej Mietlicy stały się niezwykle atrakcyjnym miejscem do zasiedlenia.

Istotnie, badania archeologiczne pozwoliły potwierdzić hipotezę o jej atrakcyjności społeczno – lokalizacyjnej. Pierwsi rolnicy osiedlali się w Mietlicy już w epoce kamienia (4500 lat p.n.e.). z nieco młodszego okresy (ok. 4000 lat p.n.e.) pochodzą też cenne znaleziska: dwa groby kobiety i dziecka. Pozwalają one wnioskować o tradycjach i rytach kulturowych zasiedlających Mietlicę plemion.

Oczywiście najgęściej zaludnione by,ły brzegi jeziora Gopło, dzięki czemu archeologom udało się pozyskać z tamtych obszarów wiele cennych znalezisk historycznych, takich jak broń, monety, naczynia, groty strzał wykonane z palonej gliny, ozdoby, bryłki bursztynu (związane prawdopodobnie z przebiegającym nieopodal szlakiem bursztynowym, którym kupcy podążali w kierunku Bałtyku. Odnaleziono także wiele narzędzi oraz elementów służących do produkcji owych znalezisk: przede wszystkim piece, paleniska do wyrobu szkła itd.

Obecnie uzyskane dane mogą pomóc przy rekonstrukcji dziejów Nadgopla. Dzięki niezwykłemu bogactwu odnalezionemu w Mietlicy możemy przypuszczać, że była ona centralnym grodem tych rejonów, o niezwykłej wartości politycznej, gospodarczej i społecznej.

Ekspozycja Archeologiczna, przygotowana pod kierunkiem specjalistów, pozwala turystom przyjrzeć się z bliska życiu pierwszych mieszkańców Mietlicy. Dla bardziej aktywnych i ciekawych otwarty jest również Nadgoplański Park Narodowy, wraz ze ścieżkami edukacyjnymi związanymi tematycznie z zagadnieniami przyrodniczymi, ekologicznymi oraz historyczno – archeologicznymi. 

Literatura:

l  P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wielka historia Polski, t.1, Kraków 1998

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  G.Labuda „Mieszko I” Warszawa 2002

Mszano 

W województwie kujawsko – pomorskim dokonano niezwykle wiele cennych odkryć archeologicznych. Obejmuje ono swoim zasięgiem obszary charakteryzujące się niezwykle żyzną, czarną ziemią. Dlatego też tereny Kujaw od zawsze stanowiły niezwykle atrakcyjną lokalizację do osiedlania się, czego efekty możemy obserwować w postaci bardzo bogatych odkryć archeologicznych.

Jednym z cenniejszych wykopalisk był ślad osadnictwa w Mszanie. Najstarsze o obecności człowieka pochodzą już z okresu ok. 11 tysięcy lat przed naszą erą. Natomiast pozostałości po regularnym osadnictwie datuje się na ok. 10 tys. rok przed naszą erą. Mieszkańcy grodów zajmowali się głównie zbieractwem, rybołówstwem i polowaniami, czego dowodzą odnalezione pozostałości.

Ciekawostką jest również fakt, że właśnie w Mszanie, na łąkach nad rzeką Drwęcą, archeolodzy odnaleźli najstarsze groby prehistoryczne; pochodziły one z 700 roku przed naszą erą, zatem znalezisko szybko zyskało nazwę „cmentarza mezolitycznego”. To jedyny taki obiekt w całej Polsce. Dzięki temu odkryciu naukowcom udało się odtworzyć obrządek pogrzebowy tych ludów: zmarli, przybrani w odświętne ozdoby i skóry zwierząt, chowani byli w trumnach z kory, przysypywani czerwoną ochrą, a następnie rozpalano nad nimi ogień. Dopiero wtedy groby były zasypywane ziemią.

 

Następne wieki przyniosły stopniowe osiedlanie się coraz większych grup ludności. W wieku VII nastąpił intensywny napływ ludności Słowiańskiej z rejonów Mazowsza, zaś coraz dalej postępujący poziom gospodarczy oraz techniczny przyczynił się do uformowania podwalin państwa Piastów.

Najstarsze wzmianki w literaturze, dotyczące Mszana, pochodzą z roku 1246. Źródła podają również, że połowie XIV wieku miejscowość stanowiła własność biskupów chełmińskich.

 

Obecnie w Mszanie można podziwiać ekspozycję, dokumentującą prehistoryczne dzieje miejscowości. Warto również zwrócić uwagę na obiekty sakralne, pochodzące z różnych etapów historii miasta. Godny uwagi jest zwłaszcza neogotycki kościół świętego Bartłomieja, wybudowany w 1902 roku. Inicjatorem budowy był ksiądz Henryk Ossowski, proboszcz parafii w Mszanie.

Literatura:

l  Z. Kurnatowska „Początki Polski” Poznań 2002

l  G.Labuda „Mieszko I” Warszawa 2002

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wielka historia Polski, t.1, Kraków 1998 

Ryńsk 

Ryńsk to niewielka miejscowość w województwie kujawsko – pomorskim.  Jego oficjalna historia sięga połowy XIV wieku, jednak wiemy z pewnością, że już niecałe sto lat wcześniej została przekazana jako element lenna wraz z Ziemią Chełmińską Zakonowi Krzyżackiego. Na początku XV wieku Krzyżacy zamieścili wzmiankę o Ryńsku w księdze strat wojennych, na skutek pożaru, który objął całą wieś. Od połowy XVI wieku miejscowość stanowiło własność rodu Plemięckich, następnie przeszła przez ręce rodziny Wilksyckich.

Turyści, podróżujący po Kujawach, koniecznie muszą zatrzymać się w Ryńsku. Znajdą tam przede wszystkim wspaniałe zabytki sakralne z różnych epok historycznych, a także – co nie dziwne na tym terenie – pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska. Gród, leżący nad jeziorem Ryńskim, jak sądzą archeolodzy pochodzi prawdopodobnie z VIII wieku.

Kolejną wartą uwagi atrakcją miasta jest  czternastowieczny kościół świętego Wawrzyńca. Cechuje go styl renesansowy i gotycki, jednak dokonano w nim wielu zmian na skutek późniejszej przebudowy i renowacji. Obecnie turyści podziwiać mogą oryginalny wystrój wnętrza, pochodzący z XVIII wieku. Uwagę przykuwają również przede wszystkim  marmurowy ołtarz boczny z XVII wieku, renesansowa ambona, szesnastowieczny obraz pod tytułem „Męczeństwo świętego Wawrzyńca”, średniowieczna kropielnica z granitu, a także siedemnastowieczny kielich.

Ryńsk może także poszczycić się ciekawymi zabytkami architektury świeckiej. Przykładem takich budowli jest dwór Działyńskich z XVII wieku, z dwiema klasycystycznymi oficynami. Obecnie budynek pełni funkcję siedziby szkoły podstawowej. Obok dworu znajduje się rozległy park, staw oraz cmentarz z końca XIX wieku.

Literatura:

l  P. Kaczanowski, J. Kozłowski, „Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Wielka historia Polski, t.1, Kraków 1998

l  „Zabytki sztuki w Polsce”, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2006

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  R. Barnycz – Gupieniec, „Studia nad drewnianym budownictwem w średniowiecznej Polsce na tle porównawczym”, Łowicz 2000

l  J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

Plemięta

Nazwa wioski Plemięta ma dość ciekawe pochodzenie. Wywodzi się bowiem od imienia Klemens, które zostało zmutowane w gwarze do formy Plement. Właściciele ziemi, Plemięccy, otrzymali do niej prawa rodowe w połowie XVI wieku z rąk Zygmunta Starego. Przechodziła ona kolejno w ręce rodów Mostowskich, Trzcińskich, Omieczyńskich i Sierakowskich. Jednak historia miejscowości sięga jeszcze głębiej: pierwsze wzmianki jej dotyczące pojawiły się w dokumentach w roku 1277, jednak wtedy została wykorzystana jej zagraniczna: Clemensburg.  W tym właśnie roku wieś została spalona przez Jaświngów.

Najciekawszym elementem historii wsi są pozostałości po czternastowiecznej wieży rycerskiej, zbudowanej z drewna. Służyła ona do celów zarówno obronnych, jak i mieszkalnych. Wraz z wieżą odnaleziono szczątki grodziska oraz umocnień je otaczających. Wejście do wieży, odkryte przez archeologów, znajdowało się zakopane pod ziemią. Wieża została spalona podczas wojny z Zakonem Krzyżackim. Nieopodal badacze znaleźli również szczątki dziewięciu zabitych osób, oraz bardzo wiele elementów życia codziennego, które pozwoliły odtworzyć styl życia mieszkańców: ceramikę, narzędzia z żelaza, naczynia, a także wiele zaawansowanych technicznie jak na tamte czasy grotów i bełtów strzał. Wieża nigdy nie została odbudowana.

Doskonale natomiast zachowały się pozostałości po dworku oraz okolicznym parku, pochodzące z 1911 wieku; turystów przebywających w okolicy z pewnością zaciekawi murowany pałacyk.

Ciekawostką urbanistyczną jest także zachowany budynek szkoły i okoliczne budynki gospodarcze, których historia sięga początków dwudziestego wieku. 

Literatura:

l  A.Nadolski  „Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1350-1450” Warszawa 1990

l  A.Nadolski „Plemięta – średniowieczny gródek w ziemi chełmińskiej” Warszawa 1985

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

l  M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988

Raciąż

Województwo mazowieckie, a zwłaszcza należące do niego wsie i miasteczka,  może poszczycić się niezwykle bogatą historią.

Jedną z ciekawszych miejscowości jest Raciąż. Odkryto tam ślady stałej, osadniczej obecności człowieka już z X wieku. Badania wykazały, że w owym czasie na terenie obecnego Raciąża znajdował się okazały gród. Wysoka wilgotność gleby sprawiła, że pozostałości zostały zachowane wyjątkowo dobre, dzięki czemu można było odtworzyć wiele cennych faktów z życia ludu zamieszkującego pierwotnie tereny województwa. Wśród odkopanych skarbów znalazły się między innymi ceramika, ozdoby, naczynia gliniane oraz wiosła. Gród pełnił przede wszystkim obronną funkcję, jego kształt był owalny z wieloma izbicami wzdłuż murów, co jest typowe dla ludów słowiańskich.

Lokalizacja grody sprzyjała rozwojowi gospodarczemu; w miejscu Raciąża biegł bowiem atrakcyjny szlak kupiecki na trasie Płock – Ciechanów.

Niecałe cztery stulecia później na miejscu grodu, na Wodnej Górze,  powstał zamek kasztelański. Rozwój miasta postępował, produkowano tam płótna oraz produkty wykonane z żelaza. Jednak przywilej lokacyjny Raciąż otrzymał dopiero w 1425 roku, za panowania Ziemowita IV.

Miasto szybko stało się najbardziej zaludnionym w ówczesnym województwie płockim.

Literatura:

l  L.Kajzer, „Wstęp do archeologii historycznej w Polsce”, Łódź 1996

l  M. Parczewski „Początki kultury wczesnosłowiańskiej w Polsce” 1988

l  G.Labuda, „Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna”, Poznań 1999

l  Gall Anonim, „Kronika polska”, tłumaczenie M.Plezia

l  R. Barnycz – Gupieniec, „Studia nad drewnianym budownictwem w średniowiecznej Polsce na tle porównawczym”, Łowicz 2000

l  J.Bogdanowski, „Architektura obronna w krajobrazie Polski”, Warszawa 1996

l  A.Buko, „Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej”, Warszawa 2006 

Innowacyjna Gospodarka
Dotacje na Innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość.
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka
Unia Europejska PARP